Elektrik Mühendisi-Yangın Bilirkişisi Taşkın Ünal İş Dünyası dergisi ne kaleme aldığı yazı dizisinde şu ifadelere yer verdi.

Türk mimarisinde yalılar Haliç’te ve özellikle Boğaz’ın karşılıklı iki kıyısında yer alan, arazilerin doğal bitki dokusuna ve topografyasına uyumlu biçimde, ev mimarisinin geleneksel malzemesi sayılan ahşaba dayalı mimari tekniğinde inşa edilmiştir. Yalılar uzun ve genelde iki katlı kütleleri, hareketli cepheleriyle suya dönük ve dışa açık, arkada yer alan harem bölümleriyle ise bağlı oldukları dar sokağa ya da yola yüksek duvarlarla kapalı, mahremiyetlerini koruyan yapılardır.

Tespitlerimize göre boğazda 240 ahşap yalı yangın açısından büyük risk taşımaktadır” diyerek; konut olarak yapılan sarayların ve yalıların, amacına uygun önlemler alınmadan işlev değişikliğine gidilmesinin tehlikelerine işaret etti.

Taşkın Ünal,Tarihi binalardaki yangın riskleri üzerine açıklamalarda bulundu.

“Bu yalılar 1900 lü yıllarda yapıldığı için,buradaki elektrik alaşımı çok önemlidir. Elektrik alt yapısının yeniden düzenlenmesi gerekmektedir. Çünkü yalılar teknoloji gelişmesi ile yenilenmiştir.

Mesela, Dondurucular,Buzdolapları, Klimalar ve Isıtmalar bunlara ilave edilmiştir.

Dolayısı ile Elektrik alt yapısı ile zamanında yapıldığı gibi değildir. Binanın kullanım alanlarının tekrar Elektrik alt yapılanmasının teknolojiye uygun olarak değişimi lazımdır.

Bunlarla alakalı Teknolojinin geliştirdiği yapıların yapılması zorunludur. Çünkü elektrik tesisatı bu hususta çok önemlidir.

Ahşap olan tarihi yapıların büyük çoğunluğunun ciddi yangın riski taşıdığını vurgulayan Kılıç, sayıları her geçen gün azalan ve geçmişi geleceğe bağlayan köprüler olarak tanımladığı tarihi yapıların korunmasının öneminin altını çizdi.

Yangınların tarihi yapılar için her zaman bir tehdit olduğunu, ancak iletişim olanakları günümüzdeki kadar gelişmediği için gündemde bugünkü kadar yer bulamadığını kaydeden Taşkın Ünal, tespitlerine göre İstanbul Boğazı etrafındaki 240 ahşap yalının büyük risk taşıdığını vurguladı. Yanan tarihi binaların tamamına yakınının resmi  binalar olduğuna dikkat çeken Kılıç, bilgisizlik veya ayrılan bütçe nedeniyle kaliteli sistemler yaptırılmamasının, bakım ve onarımlara yeterince önem verilmemesinin ve uzman personel bulunmamasının bunun en önemli sebepleri olduğunu sözlerine ekledi.

Ünal,Haydarpaşa Garı, Gazi Osman Paşa Yalısı, Müşir Paşa Yalısı, Galatasaray Üniversitesi, Milli Eğitim Müdürlüğü Binası, Hünkar Kasrı yangınlarını anımsatarak; bilinçsiz restorasyon çalışmalarının, mutfakların, sobaların ve kalorifer dairelerinin, elektrikli ısıtıcı, baca ve sigaraların tarihi bina yangınlarının en önemli sebepleri olarak öne çıktığını ifade etti.

Tarihi yapılarda yangının genişlemesine en çok çatılar neden olmaktadır. Çoğunlukla perdeleme yapılmadan tek bir hacim olarak yapılan ve birbiriyle bağlantılı olan çatıların bir bölümünde meydana gelen yangın, tozlarla ve ahşap yapı elemanları ile bütün çatıya ve daha sonra alt kısımlara doğru genişlemektedir. Çatı yangınlarına müdahale zor olduğundan yangının söndürülmesi kolay olmamakta ve çoğu zaman sıkılan su diğer katların da büyük oranda zarar görmesine yol açmaktadır. Tarihi yapılarda yangının genişlemesinin bir nedeni de bağdadi duvar ve tavanlardır. Birbirine paralel olarak çakılan tahtalar ve arası tuğla veya değişik malzeme ile doldurulan bağdadi duvarların yangına dayanıklı olması için bir sıva ile kaplanmakta, fakat alçı sıvalar iç kısımdaki ahşabın ısınmasına ve çürümesine neden olmaktadır. Sıvanın çatlayan bir bölümünden duvar içine giren kıvılcımlar bütün duvarın iç kısmında, yavaş yavaş ilerlemekte ve beklemeyen bir noktadan yangını diğer bölümlere geçirmektedir. Bu nedenle bağdadi yapılarda yangının söndü zannedilmesine rağmen, çok sonra yeniden büyüdüğü sıkça görülmektedir.

Kuşkusuz, çatıda dedektör olmaması konusunda en önemli kusur, algılama sistemini yapan kuruluşundur. Bir binaya  algılama sistemi yapılacağı zaman binanın iyi incelenmesi ve dedektörlerin özellikle yangın olabilecek mahallerin özelliğine göre  seçilmesi ve uygulanması gerekir.  Bazen küçük bir ihmal bir tarihin yok olmasına sebep olurken bazen de küçük bir tedbir bir felaketi önleyebilmektedir.

Tarihi ahşap yapılarda günümüz haberleşme, ısıtma, aydınlatma ve IT cihazlarının kabloları dikkat edilmeden çekilmekte bir taraftan tarihi yapıya zarar verirken aynı zamanda yangına da sebep olmaktadır.

Konunun ehemmiyeti son derece önemli ..

Bizde Ülkemizde yangınsız bir ortam, güvenli mekan diyoruz..

Kalın sağlıcakla..

Taşkın Ünal

Yangın Bilirkişi -Yük.Elektrik Mühendisi

Gemilerde yaşanan kazaların nedenlerinin başında yangın gelmektedir.Yangınların nedenlerinin ve müdahale yöntemleri incelenmeli var olan ve zorunlu yangın söndürme teçhizatları ve sistemleri devamlı kontrol edilip kullanımlarının personellere öğretilmelidir. Talim uygulamalarında eksik görülen konular not alınmalı, denizcilerimizin yangın konusunda bilinçlenmesi için iş sağlığı ve güvenliği kikavramının benimsenmesi ve olası yangınların maliyetinden daha az olduğunun bilinmesinin ne kadar önemli olduğu, yangına karşı önlem almanın tüm personellerin ve kendi can ve mal güvenliği için konunun ne kadar önemli olduğu anlatılıp ek önlemlerin alınması gerekmektedir. Deniz kazalarının oluşmasına neden olan gerçek sebeplere ulaşmak denizde can, mal ve çevre emniyetine yönelik benzer kazaların tekrarını önlemek ve kaza sonrasındaki olumsuz etki ve sonuçların azaltılmasını temin etmektir. Yanma, maddenin ısı ve oksijenle birleşmesi sonucu oluşan kimyasal bir olaydır. Yanma olayının oluşabilmesi için yanıcı madde, ısı ve oksijenin bir arada olması gerekir. Bu üç unsur bir arada olmadığında, yanma olayı meydana gelmez. Yanıcı madde ile oksijen birleşirse; yanma olmaz. Yanıcı madde ile ısı birleşirse; yanma olmaz. Oksijen ile ısı birleşirse; yanma olmaz. Yanıcı madde + Oksijen + Isı, üçü bir arada birleşirse; Yanma olur.

Gemilerde Yangınla Mücadelede alınması gereken önleme ve koruma tedbirleri

Bunlar,İç talimler ve işletme değerlendirmeleri. Güvenlik ve çevre koruma politikası.  Uluslararası ve bayrak devleti,Klass,sörvey kurallarıyla uyumlu, gemilerin güvenli yönetimi ile ilgili prosedürler. Gemi ve Kara personeli arasında ve kendi aralarında bir iletişim akışı ve alış verişi . Kaza ve uyumsuzlukları kurallarına göre raporlayan Risk Analizleri prosedürler. Acil durumlara hazırlık ve eylem prosedürleri olarak değerlendirilir.

Yangına karşı alınacak genel tedbirler

1-Tehlikeli bölgelerde sigara içilmemelidir.

2-Yangın alarmının çabuk verilmesi için personel eğitilmelidir.

3-Yangın söndürme cihazlarını kullanmada personel becerisi geliştirilmelidir.

4-Personel, yangın türleri ve bunlarla mücadele konusunda eğitimli olmalıdır.

5-Makine dairesi yangına karşı izole edilmelidir (yalıtılmalıdır.) 6-Yağ ve yakıt sızıntıları önlenmelidir.

7-Kaynak veya alev çıkartacak işler yapılırken gerekli emniyet tedbirleri alınmalıdır.

8-Yakıt tanklarına açılan menholleri ve iskandil boruları kapalı tutulmalıdır.

9-Makine dairesi temiz tutulmalı ve yağlı-yakıtlı üstüpüler emniyetli yerlerde toplanmalıdır.

10-Kuzinelerde yangına karşı alınacak tedbirler Emici fanlar daima temiz tutulmalıdır.

11-Yağların kızgın yüzeylere sıçraması önlenmelidir.

12-Elektrik devreleri bakımlı tutulmalıdır.

Gemilerde ve Yatlarda yangınların söndürülmesi

Yangınlar ve patlamalar, Gemilerin hem işletmeleri sırasında hem de Tersanede onarımları sırasında meydana gelen felaketlerin ana nedenleridir. Gemilerdeki yangınlar genellikle büyük boyutlar alır ve büyük maddi hasara yol açar. Gemilerdeki yangınları söndürmek,büyük zorluklarla Yangınları söndürme uygulaması, ana engelin duman ve ısı olduğunu göstermektedir. Gemilerde yangın söndürme, yetersiz doğal aydınlatma, yoğun duman, yüksek sıcaklık, gemi yapılarının termal iletkenliği, koridorlar, merdiven şaftları ve havalandırma kanalları vb. Yangın istatistikleri, en fazla yangının gemilerin yaşam mahalli ve çalışma alanlarında meydana geldiğini diğerlerinin ise kargo bölümlerinde olduğunu göstermektedir. En zor durum, yakıtın yanması sırasında gelişir, yani, MGO’da yanıcı sıvılar , 2-3 dakika içinde sıcaklığın 350-400 ° C’ye ulaştığı ve 10 dakika sonra, bitişik bölmelere bitişik malzemelerin tutuşması. olasılığı mümkündür. MGO’nun üst yapı ile bağlantısı olduğundan 15 dakika içerisinde yangın üst yapıya yayılır . Yangın, metal perdelerin, bölmelerin ve güvertelerin ısı iletkenliği nedeniyle 10-15 dakika içinde ve ısı yalıtım korumalı yapılardan 1 saat içinde bir kompartmandan diğerine yayılır Çeşitli amaçlar için gemilerin yüksek yangın tehlikesi göz önüne alındığında, yangından korunmaları için önlemler sağlanır yapısal koruma, otomatik yangın söndürme tesisatları ve alarmlar ile koruma ve yangın geciktirici perdeler, damperler, yangın önleyiciler vb.

Taşkın Ünal

Elektrik Mühendisi-Yangın Bilirkişi

PERİYODİK KONTROL VE YANGIN GÜVENLİK UZMANLIĞI GELİYOR

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan “3194 sayılı İmar Kanunu”ndaki düzenlemeler, TBMM’de kabul edilmesinin ardından 22.05.2026 tarih ve 33261 sayılı Resmi Gazete’de yayımlandı. Yeni düzenleme ile birlikte, binaların yangın güvenliğine yönelik kontrol sistemi getiriliyor.

Türkiye’de binaların yangına karşı daha güvenli hale getirilmesini amaçlayan düzenleme ile periyodik yangın güvenliği kontrolleri zorunlu hale getirilirken, yangın güvenlik uzmanlığı sistemi de hayata geçiriliyor. Düzenleme, yapılacak kontroller sonucunda tespit edilen eksikliklerin giderilmesine ilişkin sürelerin netleştirilmesi gibi kritik değişiklikleri içeriyor.

Yeni düzenlemeye göre, yapılarda zorunlu hale getirilen periyodik yangın güvenliği kontrolleri, mahalli itfaiye teşkilatı veya mahalli itfaiye teşkilatının gerekli görmesi halinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yetkilendirilecek yangın güvenlik uzmanları aracılığıyla gerçekleştirilecek. Bu kapsamda, bina sahipleri ve yöneticileri, düzenli kontrol yaptırmakla yükümlü olacak. Periyodik kontroller sırasında tespit edilen eksiklikler giderilmesi için ilgili idare tarafından 6 aya kadar süre verilebilecek.

Düzenleme ile birlikte, yangın güvenlik uzmanlarına yönelik idari yaptırımlar da getirildi. Süresi içinde eksiklikleri gidermeyen ve can ve mal güvenliğini tehdit eden yapı sahiplerine idari para cezası uygulanacak.

3194 sayılı İmar Kanunu’nda yapılan değişiklik kapsamında; yangın güvenliğine yönelik periyodik kontrollerin kapsamı, kontrole tabi yapılar, kontrol periyotları ile yangın güvenlik uzmanlarının nitelik, görev ve sorumlulukları Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek.

Yeni düzenleme ile birlikte, Türkiye genelinde yapılardaki yangın güvenliği tedbirlerinin kontrol edilerek olası yangın risklerinin en aza indirilmesi hedefleniyor.

Taşkın Ünal

Elektrik Mühendisi-Yangın Bilirkişi