Nevzat Durduhan , Antalya Yöresinde Yörük Kültürü ve Siyaset Anlayışı

Anadolu Birliği Partisi”nin Genel Başkan vekili, Nevzat Durduhan Antalya Yöresinde Yörük Kültürü ve Siyaset Anlayışı konulu panelimize konuk oldu .

Yörük Kime Denir ?
Günümüzde sadece Toroslarda yaşayan, küçükbaş hayvancılıkla geçinen ve göçerliği sürdüren Yörüklerin tarihine bakıldığında: on birinci yüzyıldan itibaren Anadolu’da ve daha sonra da Balkanlarda yurt kuran Oğuz Boylarına mensup Türkmenler çıkar karşımıza. Yerleşik hayata geçenler daha çok Türkmen, göçebe hayatını sürdürenler ise kendini Yörük olarak tanımayı ve tanıtmayı tercih etmişlerdir.
Toroslar; evladını yitiren ana mı desem, öksüz, yetim kalan bir çocuk mu desem bilmiyorum, her yıl azalıp tükenişe doğru giden bir yörük göçüne şahitlik ediyor. Genç nesil yörüklerin bu işe heves etmediği ve gözünün şehirlerde olduğunu büyüklerin ağzından çok duyar hale geldik. Diyor.

Kültürel Yapılanmalar ve Siyasi Arena Yörüklerin Geldiği Son Nokta Hakkında Neler Dersiniz ?

Antalya’da yörükler, kentlinin geçmiş ve kültürel açıdan temelini oluşturur. Antalyalı vatandaşların geneli eskiden yörük olup, merkeze göçmüş ve yörük kültüründen kopmuştur. Yörüklük bir çok zaman bir millet gibi algılanmıştır, ancak milletten öte kültürü yansıttığı belirtilmelidir. Tarihleri, Selçuklu Devleti, Osmanlı Devleti ve Türkiye Cumhuriyeti ile yaşıt olan yörükler, Anadolu’nun ve Balkanların Türkleşmesinde önemli bir rol oynamışlardır. Kendine has üretim sistemleriyle zor yaşam şartları altında ayakta kalabilmiş ve kültürel özelliklerini bugünlere kadar yaşatabilmişlerdir. Siyasi alanda, kökenleri itibariyle bulunan yörükler, genellikle genel siyasette kökenleri üzerinden siyaset yapmamışlar, ancak yerel siyasette bunun üzerine çalışmalarda bulunmuşlardır. Alan olarak seçtiğim Antalya’da, yerel siyasette yörüklerin seçmen, sivil toplum ve aktif siyasette neler yapmışlardır üzerinde yapmış olduğum çalışmalardan oluşan araştırma tezim, yörüklerin kültürünün devamını sağlamak ve yerel siyasette neler yaptıklarını ve neler yapabileceklerini göstermeyi amaçlamaktadır.

Siyasetin Dili Olsa Yörüklerin Başkanlık Sistemine Bakış Açısı Ne Olurdu?

Sayıca çok fazla olan Yörük-Türkmen derneklerinin bu kadar çok olması bazı katılımcılar tarafından dernek içi demokrasinin olmaması, liderin otoriter tutum sergilemesine bağlanmaktadır.
Yörüklerde lider/baş olmak idareci olmak son derece zordur. Ek olarak bazı kişilerin siyasi ve ekonomik çıkarlar uğruna dernek kurması, dernek kurmanın kolay olması gibi görüşler de derneklerin sayısı fazla olması ile irtibatlandırılmaktadır. Aslında dernekler ortaya çıkış sebeplerini, kültürü canlı tutmak ve onu gelecek nesillere aktarmak, Yörüklerin ihtiyaçlarının karşılanması ve örgütlenme olarak açıklıyorlar. Ancak son dönemde sayıca oldukça fazla rakamlara ulaşmış ve Yörük derneklerinin birçoğu işlevini kaybetmiştir. Bu durum ortaya işini iyi yapan Yörük derneklerine güveni sarsmaktadır.

Başkanlık Sistemine Yöreniz Antalya ve Alanya Bölgesinde STK lar ve Siyaset ile Bağlantıları Nedir ?

Yörük STK’larının en önemli amaçlarından biri olarak tanımladığı; Yörükler ve Yörük Kültürü üzerine bilimsel çalışma yapılması amacı Yörük liderler tarafından üzerinde durulan önemli bir noktadır. Bu şekilde Yörüklerin, sadece şölen ve şenlik gezen kitleler olmadığının görüleceği düşünülmektedir. Yörük derneklerinin geleceği; tabela derneklerinin ortadan kalkması, bilimsel çalışmaların çoğalması, örgütlenme (birlik düzeyinde), değişen Yörük algısı ile birlikte daha parlak görüneceği tahmin edilmektedir.

Başkanlık sistemi tartışmalarının Türkiye gündeminde önemli bir yer tutması, bu tartışmaların tarihsel arka planının zenginliği ile açıklanabilir.
Bu amaç ile hareket eden lider ve onun çevresindeki kitleler için Yörüklük, sadece bir araç olarak görülmektedir. Genellikle şahsi ve kendi kitlelerinin çıkarı için hareket eden bu kesimlerin çok zaman siyasi amaçları bulunmaktadır.
Türk siyasal hayatı, yasama ve yürütme ilişkilerinden kaynaklanan kriz dönemlerine tanıklık etmiş ve özellikle 1960 sonrası dönemde farklı gelenek ve ideolojiden gelen birçok siyasetçi bu krizlerin yaşanmamasının önkoşulu olarak başkanlık sistemini önermiştir.

Anadolu Birliği Partinin Genel Başkan Yardımcısı olarak Neler Söylemek İstersiniz?
Yörükler, devletine, milletine, kültürüne, topluluğuna, bayrağına aşık ve sonuna kadar bağlı insanlarız. Ulu Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün Yörüklerle ilgili sözüne atıfta bulunarak Toroslarda tüten Yörük dumanının gücünden bahsediyoruz diyerek sözlerine devam ediyor.
Yörük kültürünün aynı zamanda Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün işaret ettiği muasır uygarlık düzeyini de aşacak bir motivasyona sahip olduğunu belirten Başkan Durduhan , Partimiz olarak, ülkemiz adına “en yenilikçi, en kararlı, ikinciliği kabul etmeyen, rekabetçi, üretmeyi hedefleyen, planlamacı, pratik çözümcü, toplumcu, dayanışmacı,” ‘biz’ diyen, ülkenin geleceği için umut olabilecek bir kültürü yazılı kayıtlarda sağlamlaştırmaya gayret ediyoruz” diyerek sözlerine son verdi.

Levent Kandemir